Hoe lees je de aanduidingen op lagers?

Moet je een lager vervangen en zie je op de verpakking of op het lager zelf aanduidingen zoals 6205-2Z/C3, 2RS of 2RSH? Elke aanduiding heeft een specifieke betekenis en geeft belangrijke informatie over de eigenschappen van het lager.

Lageraanduidingen lijken op het eerste gezicht misschien ingewikkeld, maar ze volgen een duidelijk systeem. Aan de hand van deze aanduidingen kom je te weten om welk type lager het gaat, welke afmetingen het heeft, hoe het tegen verontreinigingen beschermd is en welke interne speling het heeft. Die informatie is vooral belangrijk wanneer je een lager moet vervangen. Zelfs twee lagers met identieke afmetingen kunnen immers verschillende eigenschappen hebben.

In dit artikel leggen we daarom stap voor stap de meest voorkomende aanduidingen van kogellagers uit, met bijzondere aandacht voor het merk SKF.

Hoe lees je de aanduiding van een lager?

We beginnen met een concreet voorbeeld. Stel dat je op een lager de aanduiding 6205-2Z/C3 ziet staan.

Op het eerste gezicht lijkt dat gewoon een combinatie van cijfers en letters. In werkelijkheid geven de afzonderlijke onderdelen drie belangrijke zaken aan:

• 6205 – het type lager en de afmetingen ervan.
• 2Z – hoe het lager tegen verontreinigingen beschermd is.
• C3 – welke interne speling het lager heeft.

Laten we deze drie gegevens wat nader bekijken.

1. Wat betekenen de cijfers 6204, 6205 of 6206?

Cijfercombinaties zoals 6204, 6205 of 6206 dienen om het type en de grootte van een lager te identificeren. Elk cijfer heeft een specifieke betekenis en helpt om het juiste lager te herkennen.

Neem bijvoorbeeld de aanduiding 6205:

• 6 – duidt het lagertype aan, in dit geval een eenrijig groefkogellager.
• 2 – geeft de maatserie van het lager aan.
• 05 – geeft de binnendiameter aan, in dit geval 25 mm (05 × 5).

Uit deze aanduiding kunnen we dus het lagertype, de maatserie en de binnendiameter afleiden. De buitendiameter en de breedte kunnen we daarentegen niet zomaar uit de cijfers berekenen. Die afmetingen worden bepaald door de betreffende maatserie en staan in de catalogustabellen van de fabrikant.

Een lager met de aanduiding 6205 heeft bijvoorbeeld de afmetingen 25 × 52 × 15 mm (binnendiameter × buitendiameter × breedte).

Overzicht van de afmetingen van veelvoorkomende kogellagers

Aanduiding	Binnendiameter	Buitendiameter	Breedte
6204	20 mm	47 mm	14 mm
6205	25 mm	52 mm	15 mm
6206	30 mm	62 mm	16 mm
6305	25 mm	62 mm	17 mm
6306	30 mm	72 mm	19 mm

Hoe bepaal je eenvoudig de binnendiameter van een lager?

Bij gangbare metrische lagers met een boringcode vanaf 04 volstaat het doorgaans om de laatste twee cijfers met vijf te vermenigvuldigen.

Bijvoorbeeld:

• 6204: 04 × 5 = 20 mm
• 6205: 05 × 5 = 25 mm
• 6206: 06 × 5 = 30 mm

Voor kleinere diameters gelden wel enkele uitzonderingen:

• 00 = 10 mm
• 01 = 12 mm
• 02 = 15 mm
• 03 = 17 mm

Deze regel geldt niet voor alle lagertypes. Daarom raden we aan om de exacte afmetingen altijd te controleren aan de hand van de technische productgegevens.

Alleen de cijferaanduiding is bovendien niet altijd voldoende om het juiste lager te kiezen. Twee lagers met dezelfde afmetingen kunnen bijvoorbeeld verschillen in het type afdichting of de grootte van de interne speling. Die eigenschappen worden aangeduid met extra letters en cijfers, die we in het volgende deel toelichten.

2. Wat betekenen de aanduidingen 2RS, ZZ of 2Z?

Het volgende deel van de lageraanduiding geeft aan hoe het lager beschermd is tegen verontreinigingen en het ontsnappen van smeermiddel.

In een lager bevinden zich rolelementen die een relatieve beweging tussen de binnen- en buitenring mogelijk maken. Voor een goede werking zijn smering en bescherming tegen verontreinigingen belangrijk. Daarom bieden fabrikanten lagers aan met verschillende soorten afdichtingen of afschermplaten. De meest voorkomende aanduidingen zijn 2RS en 2Z.

Wat betekenen 2Z of ZZ?

De aanduiding 2Z wordt door SKF gebruikt voor lagers met metalen afschermplaten aan beide zijden. Bij andere fabrikanten kom je ook de aanduiding ZZ tegen. De precieze betekenis daarvan moet je wel controleren aan de hand van het merk en het specifieke lagertype.

Metalen afschermplaten helpen de binnenkant van het lager tegen verontreinigingen te beschermen en beperken het ontsnappen van smeermiddel. Bij de gebruikelijke uitvoering van SKF raken de afschermplaten de draaiende binnenring niet. Daardoor ontstaat er geen contactwrijving zoals bij klassieke afdichtingslippen. Metalen afschermplaten bieden echter niet hetzelfde beschermingsniveau als contactafdichtingen van rubber.

Wat betekent 2RS?

De aanduiding 2RS wordt doorgaans gebruikt voor lagers met rubberen afdichtingen aan beide zijden. In tegenstelling tot metalen afschermplaten raakt de afdichtingslip bij een gebruikelijke contactafdichting de binnenring van het lager. Deze afdichting helpt te voorkomen dat vuil en vocht het lager binnendringen en houdt tegelijkertijd het smeermiddel binnen.

Het is wel belangrijk om te weten dat verschillende fabrikanten andere aanduidingen kunnen gebruiken. Bij SKF-lagers vind je bijvoorbeeld de codes 2RS1 en 2RSH.

Wat is het verschil tussen 2RS1 en 2RSH?

SKF gebruikt beide aanduidingen voor lagers met contactafdichtingen aan beide zijden. Het verschil zit vooral in de constructie en de afdichtingseigenschappen.

2RS1 duidt op een uitvoering met een contactafdichting die het lager beschermt tegen binnendringende verontreinigingen en helpt het smeermiddel binnen te houden.

2RSH staat voor een andere afdichtingsconstructie die volgens SKF een betere bescherming biedt tegen binnendringend water en vuil dan RS1. Die afdichtingseigenschappen zijn bijvoorbeeld nuttig in veeleisendere omstandigheden, wanneer een toestel tijdens het reinigen met water in aanraking kan komen.

Bij bepaalde lagerafmetingen heeft SKF de vroegere RS1-uitvoering bovendien vervangen door de nieuwere RSH-afdichting. Let bij de aankoop daarom goed op de exacte productaanduiding en de technische specificaties.

2RS of 2Z: welke uitvoering kies je het best?

Het belangrijkste verschil is de manier waarop het lager beschermd wordt.

Contactafdichtingen en metalen afschermplaten bieden een verschillend beschermingsniveau en hebben uiteenlopende eigenschappen.

Contactafdichtingen kunnen geschikt zijn wanneer je het binnendringen van stof of vocht zoveel mogelijk wilt beperken. Metalen afschermplaten veroorzaken daarentegen geen wrijving door een aanliggende afdichtingslip. Dat betekent niet dat de ene uitvoering altijd beter is dan de andere. De juiste keuze hangt vooral af van de werkomgeving, het toerental en de vereisten van de betreffende machine.

Bij het vervangen van een lager raden we daarom aan om uit te gaan van de oorspronkelijke lageraanduiding en de technische gegevens van de fabrikant.

3. Wat betekent C3 bij lagers?

We weten nu dat de cijfers het basistype en de afmetingen van het lager bepalen, terwijl 2RS of 2Z het type bescherming aangeeft.

Maar wat betekent het wanneer er achteraan de aanduiding ook C3 staat? Deze code verwijst naar de grootte van de zogenaamde interne lagerspeling.

Wat is interne lagerspeling?

Eenvoudig gezegd gaat het om de kleine bewegingsruimte tussen de binnen- en buitenring van het lager vóór de montage.

Die speling is belangrijk omdat ze bijvoorbeeld door de montage of de bedrijfstemperatuur kan veranderen. Daarom bieden fabrikanten lagers met verschillende spelingklassen aan.

Als je dus een lager met de aanduiding C3 tegenkomt, betekent dit dat het vóór de montage een grotere radiale speling heeft dan een lager met normale speling. Dat kan bijvoorbeeld belangrijk zijn bij toepassingen waarbij de temperatuur tijdens het gebruik verandert of de montage invloed heeft op de uiteindelijke lagerspeling.

De aanduiding C3 betekent niet automatisch dat het lager zwaarder belast kan worden. Bij vervanging is het daarom belangrijk om de voorschriften van de machinefabrikant te volgen en niet zomaar een grotere speling te kiezen omdat die een universelere oplossing lijkt.

4. Andere lageraanduidingen die je moet kennen

Naast de codes die we al besproken hebben, kun je ook andere aanduidingen tegenkomen.

Bij veelvoorkomende eenrijige groefkogellagers van SKF worden bijvoorbeeld de volgende codes gebruikt:

• Z – metalen afschermplaat aan één zijde van het lager.
• RS1 – contactafdichting aan één zijde van het lager.
• RSH – contactafdichting van het type RSH aan één zijde van het lager.
• 2RZ – contactloze afdichting aan beide zijden van het lager.
• NR – groef in de buitenring met borgring.

De afzonderlijke codes kunnen verschillen naargelang de fabrikant en de lagerreeks. Raadpleeg daarom altijd de technische documentatie van het betreffende product.

Hoe kies je het juiste vervanglager?

We keren nog even terug naar ons voorbeeld van het begin.

Heb je een lager met de aanduiding 6205-2Z/C3, dan weet je nu het volgende:

• 6205 staat voor een eenrijig groefkogellager met afmetingen van 25 × 52 × 15 mm.
• 2Z betekent dat er aan beide zijden metalen afschermplaten aanwezig zijn.
• C3 duidt op een grotere dan normale radiale speling.

Bij het zoeken naar een vervanglager is het belangrijk om al deze gegevens te controleren. Het volstaat dus niet om zomaar een lager met de aanduiding 6205 te kiezen. Een andere uitvoering kan een afwijkende afdichting of interne speling hebben en daardoor mogelijk niet geschikt zijn voor je machine.

Als de aanduiding op het oorspronkelijke lager nog leesbaar is, kun je die gebruiken als uitgangspunt bij het zoeken naar een geschikt vervanglager. Houd bij je keuze wel altijd rekening met de aanbevelingen van de machinefabrikant.

Ontdek kwaliteitslagers van SKF bij Intercut.be

Nu je weet wat de verschillende aanduidingen betekenen, wordt het hopelijk wat eenvoudiger om het juiste lager te kiezen. Toch begrijpen we dat het niet altijd gemakkelijk is om je weg te vinden tussen de vele types en uitvoeringen.

Twijfel je over welk lager je nodig hebt? Neem dan gerust contact met ons op. We geven je graag advies en helpen je het juiste lager voor je machine of toestel te vinden.

Bij ons vind je een ruim assortiment SKF-lagers voor industriële en technische toepassingen.

Ontdek ons assortiment SKF-lagers